Azot
- Mieszać z wodą destylowaną lub z osmozy
Amoniak (NH3 / NH4+)
Co to jest?
Produkt przemiany materii ryb (wydalany przez skrzela i z moczem), rozkładu materii organicznej i niezjedzonego pokarmu. To najbardziej toksyczny z parametrów azotowych.
Dwie formy
- NH3 (wolny amoniak): toksyczny już przy 0.02 ppm
- NH4+ (jon amonowy): znacznie mniej toksyczny
- Równowaga między nimi zależy od pH i temperatury: im wyższe pH i temperatura → tym więcej wolnego NH3 i większe zagrożenie
Wartości alarmowe
| Poziom | Sytuacja |
|---|---|
| 0 ppm | Idealnie — dojrzałe akwarium |
| 0.25 ppm | Uwaga — akwarium w trakcie dojrzewania lub przeciążone |
| 0.5 ppm | Niebezpiecznie |
| >1 ppm | Stan alarmowy — natychmiastowa podmiana wody |
Przyczyny skoku amoniaku
- Nieodnaleziona martwa ryba
- Przekarmianie
- Za dużo ryb (przerybienie)
- Nowe, niedojrzałe akwarium
- Śmierć filtra biologicznego (po antybiotykach, chlorze)
Szybkie rozwiązanie
Podmiana 30-50% wody + uzdatniacz tymczasowo neutralizujący amoniak (bardzo popularny jest Seachem Prime)
Azotyny (NO2-)
Co to jest?
Produkt utleniania amoniaku przez bakterie Nitrosomonas. Bardzo toksyczne: blokują transport tlenu we krwi (methemoglobinemia).
Objawy u ryb
- Przyspieszony oddech przy powierzchni
- Apatia
- Ciemniejsze ubarwienie
- Śmierć
Wartości
| Poziom | Sytuacja |
|---|---|
| 0 ppm | Idealnie |
| 0.1 ppm | Akwarium w trakcie dojrzewania |
| >0.3 ppm | Niebezpiecznie — podmiana wody |
| >1 ppm | Stan alarmowy |
Trik: sól kamienna
W wodzie słodkiej dodanie chlorku sodu (soli morskiej bez dodatków) czasowo zmniejsza toksyczność azotynów, bo konkuruje z nimi o receptory w skrzelach. To tylko pomost, a nie trwałe rozwiązanie.
Azotany (NO3-)
Co to jest?
Produkt końcowy cyklu azotowego. Znacznie mniej toksyczne niż NH3 i NO2, ale z czasem się gromadzą i w wysokich stężeniach szkodzą przewlekle.