Beplant aquarium

1 onderwerp in dit onderdeel

Algemene moeilijkheid: ★★★☆☆ (basis) tot ★★★★★ (gevorderde aquascape) Kosten van de opstelling: gemiddeld – zeer hoog Aanbevolen minimale grootte: 60 L Voor wie: gevorderd – ver gevorderd

Beschrijving

Levende planten spelen de hoofdrol in het aquarium. Het doel is een onderwatertuin na te bootsen waarin de planten gezond en weelderig groeien. De vissen zijn bijzaak: ze worden gekozen als aanvulling op het ontwerp. Vraagt inzicht in fotosynthese, voedingsstoffen en de chemie van CO₂.

Waterwaarden

Waarde	Eenvoudig beplant (zonder CO2)	Gevorderd beplant (met CO2)
Temperatuur	22 – 27°C	22 – 26°C
pH	6.5 – 7.5	6.0 – 7.0 (CO2 verlaagt hem)
GH	4 – 12 °dGH	3 – 8 °dGH
KH	3 – 8 °dKH	3 – 6 °dKH
CO2	—	15 – 30 ppm
NO3	5 – 20 ppm	10 – 25 ppm
PO4	0.1 – 1 ppm	0.5 – 2 ppm
Fe	< 0.1 ppm	0.05 – 0.1 ppm

Benodigde apparatuur

Apparaat	Basis (zonder CO2)	Gevorderd (met CO2)
Filter	Extern (weinig beweging aan het oppervlak)	Goed extern filter; uitstroom onder water
Verlichting	T5 of middelmatige led (PAR 50-100)	Krachtige led (PAR 100-250+)
CO2	—	Fles + drukregelaar + diffusor + drop checker
Bodem	Inert of voedingsrijk	Voedingsrijk (ADA Amazonia, Tropica Soil)
Bemesting	Wekelijks basisbemesting	Dagelijkse bemesting (EI of dosering)
Verwarming	Ja	Ja

Plantensoorten per niveau

Zonder CO2 / weinig licht (makkelijk): Anubias, javavarens, Cryptocoryne, javamos, Vallisneria, Sagittaria

Met CO2 / gemiddeld licht: Rotala rotundifolia, Ludwigia repens, Hygrophila, Echinodorus, Eleocharis

Met CO2 / veel licht (gevorderd): HC Cuba, Glossostigma, Rotala macrandra, Fissidens, Eriocaulon

Aanbevolen vissen

Tetra's (Hemigrammus bleheri, Paracheirodon), rasbora's, Otocinclus (onmisbaar tegen algen), Corydoras, Amanogarnalen (algenbestrijding), Cherrygarnalen (biofilm).

Veelvoorkomende algen — welke, waarom ze verschijnen en hoe je ze kwijtraakt

Het beplante aquarium heeft een eigen algenecosysteem. Algen zijn de graadmeter voor onbalans. Elk type alg wijst op een ander probleem.

Bruinalg / Diatomeeën

Wanneer verschijnt hij: In de eerste 2-6 weken van elk nieuw aquarium of na het vervangen van de bodem. Waarom: Silicaat uit nieuw water + weinig licht + instabiel biologisch filter. Oplossing: Afwachten. Otocinclus. Het licht iets verhogen. Verdwijnt vanzelf.

Groene stipalg (GSA)

Wanneer verschijnt hij: In beplante aquaria met fel licht maar laag fosfaat. Waarom: PO4 < 0.05 ppm. De planten groeien traag (fosfortekort) en GSA profiteert. Oplossing: PO4 naar 0.5-1 ppm brengen. Neritaslakken voor het glas.

Zwarte alg BBA

Wanneer verschijnt hij: De lastigste alg in beplante aquaria met CO2. Verschijnt op bladranden, wortels en diffusors. Waarom in een beplant aquarium MET CO2: De CO2 schommelt (wordt in één keer geïnjecteerd in plaats van stabiel) → de planten gaan van verzadiging naar tekort → BBA profiteert van het tekort. Waarom in een beplant aquarium ZONDER CO2: Te veel organisch materiaal in het water. Oplossing:

De CO2 stabiliseren → het aantal bellen/seconde verlagen en constant houden
Zorgen dat de CO2 goed wordt verdeeld (diffusor op de goede plek, voldoende stroming)
Easy Carbo met een pipet direct op de BBA (circulatie 5-10 min uit)
Veel Amanogarnalen toevoegen (1 per 2-3L)
De Siamese algeneter (Crossocheilus oblongus) eet BBA actief

Groene draadalg (GHA)

Wanneer verschijnt hij: Vaak aan het begin van een beplant aquarium of bij onbalans tussen voedingsstoffen en licht. Waarom: Te veel licht in verhouding tot de voedingsstoffen en de plantengroei. De planten "verbruiken" niet genoeg en de alg neemt het over. Oplossing:

De belichtingsduur 2-3 weken verkorten tot 6-7 u
Amanogarnalen (20-30 in een aquarium van 100L tijdens de behandeling)
Goed bemesten zodat de planten kunnen concurreren
De CO2 verlagen als die zeer hoog is (kan paradoxaal genoeg GHA veroorzaken door te sterk verzuren)

Cyanobacteriën (blauwgroene laag)

Wanneer verschijnt hij: In zones met weinig waterbeweging, bij een aangedrukte bodem, in aquaria met weinig nitraat maar veel fosfaat. Waarom: Scheve N:P-verhouding + stilstaand water. De ideale verhouding is ~10:1 (NO3:PO4). Oplossing:

De circulatie en waterbeweging in de getroffen zones verhogen
Fysiek afhevelen
Het nitraat verhogen als het zeer laag is (< 5 ppm): meststof met N toevoegen
3-5 dagen volledig donker
H₂O₂ direct op de laag (filter 30 min uit)

Baardalg / Staghorn (Compsopogon spp.)

Uiterlijk: Vertakte draden van 1-5 cm, grijsgroen of grijs, die op een hertengewei lijken. Waarom verschijnt hij: Net als BBA. Schommelingen in CO2 en verhoogde ammoniak. Oplossing:

Hetzelfde protocol als bij BBA
Easy Carbo direct
Amanogarnalen
De stabiliteit van de CO2 verbeteren

De cyclus van een "nieuw beplant aquarium": wat je week na week kunt verwachten

Week	Wat er gebeurt	Wat te doen
1-2	Overal diatomeeën. Planten passen zich aan (sommige smelten — normaal)	Niet ingrijpen. Otocinclus toevoegen.
2-4	De diatomeeën verdwijnen langzaam. Er kan wat GHA verschijnen	De belichtingsduur verkorten tot 7 u als er GHA is
4-8	De planten beginnen te groeien. Het evenwicht verbetert	Beginnen met bemesten. De belichtingsduur geleidelijk verlengen
2-3 maanden	Aquarium gestabiliseerd. De planten groeien krachtig	Standaardonderhoud

Meest gemaakte fouten

Te veel licht vanaf het begin (veroorzaakt een algenexplosie)
Instabiele CO2 (stijgt en daalt in plaats van constant te blijven): veroorzaakt BBA
Voedingsbodem die niet past bij het type plant
Waterplanten die uit het water voeden niet bemesten
Het filter met kraanwater spoelen (doodt de bacteriën)

Belangrijkste tips

Licht versnelt de groei, maar ook die van algen: begin rustig (7 u, intensiteit op 60%) en voer het geleidelijk op
Stabiele CO2 is belangrijker dan de hoeveelheid: constant 1 bel/seconde is beter dan 3 bellen/s die schommelen
Amanogarnalen zijn de beste verzekering tegen algen: zet ze altijd in een beplant aquarium
De regel van de "plantendriehoek": licht + CO2 + voedingsstoffen moeten in balans zijn. Eén ervan verhogen zonder de andere = algen