
Zeewateraquarium — FOWLR
1 onderwerp in dit onderdeel
Algemene moeilijkheid: ★★★☆☆ Kosten van de opstelling: hoog Aanbevolen minimale grootte: 200 L Voor wie: gevorderd – ver gevorderd
Beschrijving
Fish Only With Live Rock: zeevissen met levend steen, maar zonder koralen of tere ongewervelden. Het is de instap in het zeeaquarium. Ruimer in waarden dan een rif en geschikt voor grotere, kleurrijkere vissen.
Waterwaarden
| Waarde | Bereik |
|---|---|
| Temperatuur | 24 – 27°C |
| Dichtheid / Zoutgehalte | 1.020 – 1.025 / 27-35 ppt |
| pH | 8.0 – 8.4 |
| NH3 | 0 ppm |
| NO2 | 0 ppm |
| NO3 | < 30 ppm (ruimer dan in een reef) |
| PO4 | < 0.5 ppm |
Benodigde apparatuur
| Apparaat | Specificatie |
|---|---|
| Filter | Eiwitafschuimer + mechanische filtering |
| Levend steen (live rock) | 15-20 kg per 100L (belangrijkste biologische filter) |
| Circulatie | 10-20x het volume/uur |
| Verlichting | Alleen esthetisch (eenvoudige mariene led of T8) |
| Verwarming | Titanium, roestvrij |
| Refractometer | Om dagelijks het zoutgehalte te controleren |
Gebruikelijke bewoners van een FOWLR
Clownvissen, doktersvissen, trekkervissen, koraalvlinders, kogelvissen, grote keizersvissen, zaagbaarzen, koraalduivels. Veel soorten die niet reef safe zijn, doen het prima in een FOWLR.
Veelvoorkomende algen — welke, waarom ze verschijnen en hoe je ze kwijtraakt
Algen zijn een van de grootste uitdagingen van zeewater. Het opstarten van een FOWLR kent duidelijke algenfasen.
Fase 1 — Diatomeeën (weken 1-4)
Uiterlijk: Bruin laagje op zand, stenen en glas. Waarom: Silicaat uit het nieuwe water en het zout. Volkomen normaal. Oplossing: Afwachten. Nassarius- en Trochusslakken eten het op. Verdwijnt vanzelf.
Fase 2 — Groene draadalg (GHA) (weken 4-12)
Uiterlijk: Groene plukken op stenen en bodem. Waarom: Te veel nitraat en fosfaat uit de beginfase. Heel normaal tijdens het opstarten. Oplossing:
- Een goed werkende eiwitafschuimer (vermindert het organisch materiaal waar de algen van leven)
- Schoonmaakploeg: Trochus- + Nassariusslakken + heremietkreeften
- Regelmatige waterverversingen
Hardnekkige groene draadalg (chronische GHA)
Waarom hij blijft: Chronisch hoog nitraat of fosfaat (te veel voeren, te weinig verversen, te zwakke afschuimer). Oplossing:
- De afschuimer verbeteren (of een krachtigere kopen)
- Algenetende lipvissen (Halichoeres chrysus, gele doktersvis)
- Vaker water verversen
- Het voeren herzien (minderen)
- GFO-reactor (fosfaat)
Kalkalg (CCA — Crustose Coralline Algae)
Uiterlijk: Roze, paarse of rode korsten op stenen en glas. Is het slecht? NEE. Het is volkomen nuttig: wijst op goed water, concurreert met andere algen en maakt de stenen mooier. Het is het doel van elk goed ingelopen zeeaquarium. Hoe je het stimuleert:
- Ca > 380 ppm en KH > 8 dKH aanhouden
- Water met goed zoutgehalte en goede kwaliteit
- Voldoende licht op de stenen
Dinoflagellaten (dino's)
Uiterlijk: Kleverig bruingeel slijm met ingesloten O₂-belletjes. Bedekt zand en stenen met een plakkerige film. Verschijnt vooral 's ochtends. Waarom: Onbalans in voedingsstoffen (zeer laag NO3 en PO4) + opstartfase. Dino's kunnen de overhand krijgen als er onvoldoende concurrentie is van bacteriën en andere micro-organismen. Is het gevaarlijk? Sommige soorten dino's zijn giftig voor vissen en ongewervelden. Oplossing (lang proces, 4-8 weken):
- 3 dagen volledig donker: vermindert de populatie drastisch
- Elke dag fysiek afhevelen
- Het nitraat verhogen als het zeer laag is (paradoxaal: < 1 ppm bevordert dino's)
- De circulatie verhogen
- Roeipootkreeftjes toevoegen (natuurlijke concurrentie)
- Het zand pasteuriseren (in extreme gevallen)
- Vlokreeftjes en roeipootkreeftjes: het aquarium enten met levende fauna
Cyanobacteriën (mariene cyano)
Uiterlijk: Intens rode, roodbruine of oranje laag op zand en stenen. Waarom: Stilstaand water in delen van de bodem, hoog NO3, te veel organisch materiaal. Oplossing: De circulatie verbeteren. Fysiek afhevelen. Water verversen. 3 dagen donker. In ernstige gevallen erytromycine in quarantaine (beschadigt het biologische filter van sump/levend steen).
Quarantaine bij een FOWLR — ONMISBAAR
Alle nieuwe vissen moeten 4-6 weken in quarantaine voordat ze in het hoofdaquarium gaan:
- Mariene witstip (Cryptocaryon irritans) opsporen voordat het systeem besmet raakt
- Witstip kan 8-10 weken overleven in het hoofdaquarium zonder vissen
- Het aquarium visvrij laten ("fallout period") is de enige manier om witstip uit het hoofdsysteem te krijgen
Meest gemaakte fouten
- Geen quarantaine: brengt witstip binnen dat je daarna niet meer kunt behandelen zonder het aquarium leeg te halen
- Eiwitafschuimer te zwak voor de grootte van het aquarium
- Te weinig levend steen (het biologische filter schiet tekort)
- Grote vissen te veel voeren (ze produceren veel afval)
Belangrijkste tips
- Quarantaine is niet optioneel: het is het verschil tussen een gezond systeem en een witstipramp
- De eiwitafschuimer is het hart van het systeem: investeer vanaf het begin in een goede
- Wekelijks 10-15% water verversen houdt de waarden stabiel
- Een FOWLR is veel toleranter wat waarden betreft dan een reef, maar dat betekent niet dat je het kunt verwaarlozen
- Start de cyclus alleen met levend steen; voeg geen vissen toe tot NH3 en NO2 = 0